Kiedy szczepić na pneumokoki?

Kiedy szczepić na pneumokoki? Szczepić, czy nie szczepić? Jaka jest gwarancja skuteczności szczepionki? Takie pytania często padają z ust przyszłych rodziców. Według WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) zakażenia pneumokokami to jedna z najczęstszych przyczyn zachorowalności i umieralności dzieci na świecie. Można im zapobiec poprzez szczepienia. Zakażenia pneumokokami oraz malaria to dwie choroby, które znajdują się na czele listy najpoważniejszych chorób, którym można zapobiec poprzez szczepienie.

Szczepionka na pneumokoki

Szczepienie przeciw pneumokokom zalicza się do szczepień zalecanych, a więc takich, które nie są obowiązkowe dla każdego dziecka, ale warto je wykonać. Wiąże się to z tym, iż nie są one refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Inaczej jest u dzieci z grup ryzyka – te powinny być obowiązkowo zaszczepione przeciw pneumokokom.

Szczepionki przeciw pneumokokom to skoniugowane szczepionki, zawierające 3,7 lub 13 najważniejszych serotypów bakterii. Zastosowanie szczepionki z 13 serotypami daje największą gwarancję spośród innych na niezachorowanie na którąś z chorób pneumokokowych. Najlepsza ochrona dziecka jest zapewniona, gdy rutynowe szczepienia w kierunku pneumokoków rozpoczęte będą przed 6 miesiącem życia. Zmniejszenie rozprzestrzeniania się pneumokoków przez dzieci może być powodem ograniczenia zachorowalności na choroby pneumokokowe oraz zgonów wywołanych przez te bakterie.

Kiedy należy wykonać szczepienie przeciw pneumokokom?

Szczepieniem na pneumokoki powinny by objęte dzieci od 2 miesiąca życia do 2 roku życia. W tej grupie dzieci szczepionka przeciw tym bakteriom należy do grupy szczepień zalecanych w wykazie szczepień ochronnych określonym przez Ministra Zdrowia. Ich wykonanie jest więc dobrowolne. Inaczej jest u dzieci z tzw. grupy ryzyka zakażenia pneumokokami. Zaliczamy do nich dzieci w wieku od 2 miesiąca życia do 5 roku życia, które uczęszczają do żłobków, przedszkoli i chorują na którąś z chorób przewlekłych, w tym z obniżoną odpornością. Takie choroby to np.:

• przewlekłe choroby serca wraz z niewydolnością układu krążenia,
• choroby immunologiczne oraz hematologiczne,
• małopłytkowość idiopatyczna,
• ostra białaczka,
• chłoniaki,
• sferocytoza wrodzona,
• asplenia wrodzona,
• zespół nerczycowy,
• pierwotne zaburzenia odporności,
• zakażenie HIV.

Szczepienie na pneumokoki powinno być obowiązkowo wykonane także u dzieci po splenektomii, przed planowanym przeszczepem lub po przeszczepie szpiku, narządów wewnętrznych, jak również po wszczepieniu implantu ślimakowego. Zalicza się także do szczepień obowiązkowych dla dzieci przedwcześnie urodzonych, które cierpią na dysplazję oskrzelowo-opłucną. W tym przypadku wykonuje się je do ukończenia 1 roku życia.

Obecnie dokładane są starania o włączenie tych szczepień do kalendarza szczepień obowiązkowych dla wszystkich dzieci, głównie ze względu na częstość występowania chorób pneumokokowych w Polsce oraz coraz większą oporność szczepów tej bakterii na zastosowane rutynowo antybiotyki. Takie działanie rekomenduje Pediatryczny Zespół ds. Programów Szczepień Ochronnych, a także Polska Grupa Robocza ds. Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej.