Wirusowe zapalenie wątroby typu B - objawy i powikłania

Wirusowe zapalenie wątroby typu B to najpowszechniejsza na świecie choroba zakaźna. 5% światowej populacji ludzi jest przewlekle zakażonych wirusem HBV, wywołującym wirusowe zapalenie wątroby. Ten odsetek osób stanowi siedem razy więcej chorych niż w przypadku zarażenia wirusem HIV. Każdego roku na wirusowe zapalenie wątroby typu B na świecie umiera około 1 mln ludzi.
 

WZW typu B

Przewlekle zapalenie wątroby typu B jest dziesiątą przyczyną zgonów na świecie. W 80% przypadków chorych na tę chorobę konsekwencję jej powikłań stanowi rak wątroby. Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest najczęstszym po tytoniu czynnikiem kancerogennym na świecie. Rak wątroby dotyczy bowiem co piątą osobę.

W Polsce problem WZW typu B dotyka około 1,5% społeczeństwa, czyli mniej więcej 600 tysięcy ludzi. Mimo dobrze funkcjonującemu programowi szczepień i istnieniu szczepionki przeciw WZW B, wczesna diagnostyka zakażonych i dostęp do nowoczesnego leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu B ciągle wymagają poprawy.

WZW B – objawy i konsekwencje

Konsekwencjami zakażenia się wirusem HBV, które mogą zagrażać życiu, są przede wszystkim: zwłóknienia, marskość wątroby i rak wątroby. Podjęcie skutecznego leczenia w odpowiednim momencie pozwala zapobiec wystąpieniu ciężkich objawów choroby. Leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu B opiera się na zastosowaniu leku, który trwale hamuje replikację wirusa w organizmie osoby zakażonej.

W tym celu stosuje się:

• interferon – mobilizujący układ odpornościowy do kontroli nad wirusem;

• leki przeciwwirusowe – hamujące namnażanie się wirusa.

Zgodnie z wytycznymi klinicznymi, stosując lek przeciwwirusowy u chorych, u których nie można podać interferonu, należy zlecić ten o największej sile i najmniejszym potencjale generowania oporności. Niestety, w Polsce lekarze nie mają takiej możliwości. NFZ refunduje tylko jeden, przestarzały lek przeciwwirusowy – lamiwudynę – która po pięciu latach stosowania powoduje oporność u 80% pacjentów. Taki stan rzeczy naraża chorych na rozwój zagrażających ich życiu chorób wątroby, w tym nowotworu wątroby, a państwo – na finansowanie leczenia poważnych następstw zakażenia HBV, m.in. transplantacji wątroby.

Wykrywanie WZW typu B

Wirusowe zapalenie wątroby, pomimo powszechnie dostępnych testów diagnostycznych, jest wciąż wykrywane w zaawansowanym stadium. Wtedy dochodzi już do groźnych zmian w wątrobie, do których należą włóknienie wątroby i marskość. Wczesnej diagnostyce tej choroby zakaźnej nie sprzyja jej wieloletni bezobjawowy przebieg. Zwykle choroba rozpoznawana jest przypadkowo, często po wielu latach trwania zakażenia.

Większość zakażonych WZW typu B nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby, ponieważ nie odczuwa dolegliwości ani nie posiada wiedzy na temat dróg przenoszenia się wirusa. W Polsce nie wykonuje się, niestety, badań przesiewowych w kierunku wykrycia zakażenia wirusem HBV. Podstawowe badanie diagnostyczne jest dostępne bezpłatnie za skierowaniem od lekarza pierwszego kontaktu. Niespoistość lub brak objawów WZW B sprawiają, że także lekarze rzadko kiedy biorą pod uwagę możliwość zakażenia wirusem HBV.

W ostatnich latach obserwuje się znaczny spadek częstości zakażeń WZW typu B. Jest on rezultatem wielu czynników – przede wszystkim obowiązkowych szczepień noworodków szczepionką WZW B i upowszechnienia sprzętu jednorazowego użytku, co ograniczyło ilość zakażeń szpitalnych. Cały czas jednak istnieje ogromna liczba osób, które nie zostały zaszczepione i są potencjalnie narażone na zakażenie WZW typu B.