Szczepienie przeciw WZW typu B

WZW B jest jedną z groźniejszych chorób zakaźnych, na którą  nie istnieje w pełni skuteczne leczenie. Skutkiem zakażenia wirusem HBV jest czasowe lub trwałe uszkodzenie funkcji wątroby. Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B) jest wirusową chorobą powodowaną przez wirus HBV z rodziny Hepadnaviridae.

Zakażenie WZW typu B

• zanieczyszczone krwią narzędzia stosowane w służbie zdrowia, ale także u fryzjera,
  

• kosmetyczki, przy wykonywaniu tatuażu – wszędzie tam, gdzie może dojść do przerwania ciągłości skóry i naczyń krwionośnych,

• stosunki płciowe,

• zarażenie dziecka przez zakażoną matkę
  

• przetoczenie krwi lub jej preparatów, (obecnie traci na znaczeniu, gdyż krwiodawcy są dokładnie badani w tym kierunku).

Jak przebiega wirusowe zapalenie wątroby?

Wirusowe zapalenie wątroby rozwija się 20 do 180 dni po kontakcie z drobnoustrojem. Początkowych objawów może w ogóle nie być, i tak u dzieci jest najczęściej, mogą także wystąpić w postaci gorączki, stanu podgorączkowego, wymiotów, nudności, bólów brzucha i wreszcie zażółcenia skóry i śluzówek, odbarwienia stolca, ciemnej barwy moczu. U dzieci przebieg najczęściej jest łagodny, lecz im młodsze dziecko, tym szanse na szybkie wyzdrowienie są mniejsze. U dorosłych w znacznie mniejszym odsetku przypadków (2–5%) ostre objawy przechodzą w zakażenie przewlekłe. U najmłodszych dzieci, tj. noworodków i niemowląt, w ponad 90% układ odpornościowy nie potrafi zniszczyć wirusa i zakażenie się przewleka. U nieco starszych w wieku 1–5 lat ryzyko to wynosi 30%, po 6. roku życia – 10–20%. Przewlekły proces zapalny prowadzi do zniszczenia i upośledzenia funkcji wątroby, a po wielu latach może powodować rozwój raka wątroby. 

Jak można zapobiec WZW B?

Przez szczepienia oraz bezwzględne dbanie o higienę i używanie jednorazowych lub sterylizowanych zestawów narzędzi przez służbę zdrowia, kosmetyczki, fryzjerów. Badania krwiodawców pod kątem zakażenia HBV są od wielu lat stosowane w Polsce.

Wyniki badań pokazują, że w wyniku szczepienia ponad 90–95% dzieci jest chroniona przed zachorowaniami powodowanymi przez HBV. Odporność taka utrzymuje się przez wiele lat, nawet wtedy gdy ilość białek odpornościowych we krwi skierowanych przeciwko wirusowi spada.

Dla kogo szczepienia są wskazane?

Od 1996 r. szczepione są wszystkie noworodki. Szczepienie wskazane jest również u młodzieży uprzednio nieszczepionej oraz u osób z grup ryzyka, do których należą:

• pracownicy służby zdrowia, studenci kierunków medycznych

• osoby z bliskiego otoczenia osób chorych na WZW lub jego nosicieli

• chorzy z przewlekłym uszkodzeniem nerek, zwłaszcza dializowani oraz z uszkodzeniem wątroby o innym niż HBV podłożu

• przewlekle chorzy, szczególnie osoby starsze

• osoby przygotowywane do zabiegów operacyjnych

• osoby wyjeżdżające do krajów o wysokiej i średniej częstości zachorowania.

Przeciwwskazania do szczepienia przeciw WZW typu B to nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym na białka drożdży. Podanie szczepionki odsuwa się w czasie w przypadku ostrej choroby z gorączką. W szczepionce znajduje się fragment wirusa – białko obecne na jego powierzchni. Jest więc szczepionką nieżywą.

Jak przebiega pełny cykl szczepienia?

Pełny cykl szczepienia obejmuje 3 dawki podane w odstępie 0–1–6 miesięcy. Dla osób, które muszą z jakichś względów zostać szybko uodpornione – przed zabiegiem operacyjnym czy wyjazdem do krajów o zwiększonej zachorowalności – można zastosować schemat 0–7–21 dni oraz szczepienie przypominające po 12 miesiącach. Warto powiedzieć, że taka możliwość szczepienia zarejestrowana jest tylko dla jednego preparatu szczepionki z dostępnych w Polsce.

Pierwszą dawkę  noworodkom podaje się zazwyczaj w pierwszej dobie po urodzeniu razem ze szczepionką przeciwgruźliczą. Wcześniaki należy szczepić tak samo jak noworodki urodzone o czasie w ciągu 24 godzin. Szczepionka może być u takich dzieci, zwłaszcza urodzonych z masą ciała mniejszą niż 2000 g, mniej efektywna, ale po podaniu drugiej jej dawki po pierwszym miesiącu życia szczepienie generuje taką samą odporność jak u dzieci urodzonych o czasie.